ميرزا حسين خان مبصر السلطنه

31

مراسلات طهران ( فارسى )

به طورىكه ميرزا حسن خان به فكر افتاد براى خانهء جديد ، « مبل » فرنگى بخرد . براساس اين نامه‌ها مىتوان گفت تهران ، در آغاز قرن 14 ه . ق ، نسبت به شهر كوچكى مانند كاشان ، مزاياى بسيارى داشته است ، چنان‌كه وقتى يكى از زنان ميرزا حسين خان در كاشان مريض شد ، او را براى معالجه به تهران فرستادند . هم‌چنين ميرزا حسن خان از تهران دوا ، ادويه ، كاغذ ، زعفران ، برنج ، تخم گل ، توله‌سگ ، لباس ، لبّاده ، شال ، پيراهن ، هوله ، جوراب ، ماهى براى عيد ، قلّاب طلا ، سماور ، و زين و برگ ، به كاشان مىفرستاد و ميرزا حسين خان ، از كاشان ، گلاب ، سيب‌زمينى ، الاغ ، قلمهء انار ، جوزقند ، و ميانهء چوبى غليان ، حواله مىكرد . 4 . خريد و فروش زمين و املاك تهران : همان‌طور كه گفته شد ، ميرزا حسين خان بر ميزان ثروتش اضافه مىكرد و مىخواست همه‌گونه ملك مرغوب خريدارى كند و در قلهك و تهران ، دكّان ، مستغلّ ، كاروان‌سرا ، زمين ، مزرعه ، و خانه بخرد . ميرزا حسن خان در تكاپو بود كه ملك مناسبى بيابد و هروقت چيزى و جايى را مناسب مىديد ، بىدرنگ به توصيف آن مىپرداخت و عقيده‌اش را مىنوشت و حتّى نقشه‌اى هم براى ميرزا حسين خان مىفرستاد . او در اوايل سال 1305 ه . ق نوشت كه اگر در قلهك ، باغى با خانه‌اى خوب وجود داشته باشد ، كه در حدود 800 تومان بيارزد ، مىتوان آن را براى فصول بهار و تابستان به بهاى 40 تا 50 تومان به خارجىها اجاره داد . هم‌چنين زمين مرغوبى را توصيف كرد كه به على اكبر بيگ غلام سفارت تعلّق داشت و قناتى از آن مىگذشت و نزديك باغ كنت بود . زمينى كه حدود ذرعى سى شاهى تا دو هزار خريده بود ، ولى اكنون هر ذرع آن را كم‌تر از سه هزار و ده شاهى نمىداد : « از اين قسم زمين‌ها چند قطعه سراغ دارم كه ابتياع آن‌ها ابدا ضرر ندارد . » 51 معتقد بود اگرچه افزايش قيمت زمين ، نسبت به بهرهء پول كم‌تر است ، ولى خريد مستغلّ منافع ديگرى هم دارد . ميرزا حسن خان در نامه‌هايش به ميرزا حسين خان مدّتى از زمين و خانهء ميرزا محمّد خان نوّاب صحبت مىكرد ، كه پس از وفات او ، وارثانش مىخواستند ميراث وى را بفروشند . ميرزا حسن خان عقيده داشت مال و منال او « مطبوع طبع فرنگى » نيستند و خانهء ميرزا شيخ على ، يكى ديگر از كارمندان سفارت را ترجيح